Ölülerin Başında Dirilere Kur'an Okumak
Ölülerin Başında Dirilere Kur’an Okumak
Babam, İmam Hatip Okulunda okuma isteğimi onaylarken: “Git, ölümüze bir Kur’an okursun.” demişti.
Gittim. Ne ki İmam Hatip Okulu bana, Kur’an’ı, ölülerden ziyade kendimiz için okuyup onu hayat rehberi edinmemiz gerektiğini öğretti.
Ölülere Kur’an okunmaz mı?
Okunur diyenler de, okunmaz diyenler de genelde “Kur’an, asıl diriler için okunmalı ve hükümleri hayata uygulanmalıdır.” görüşünde birleşiyor.
Fakat bu düşünce, yeterince hayata uygulanıyor mu? Realite bu mu? Hayır. Kur’an, ölülere okunduğu kadar dirilere okunmuyor. Ölülere Kur’an okuyup hatimler indirenler, “Kur’an bana ne söylüyor? Neleri öğütlüyor? Neleri helal, neleri haram kılıyor” diye Rabbin buyruklarını öğrenmek niyetiyle kaç defa kendileri için okudular ve hatmettiler?
"Resulullah (a.s.) bir hadislerinde: "Ölülerinize Yâ-sîn süresini okuyun"1 buyuruyor.
Bazı âlimler, “ölü”den kastın gerçekten ölmüş olanlar olduğunu söylerken ulemanın çoğu: “Hadiste geçen “ölüler”den maksat; ölmek üzere olanlardır.” diyor.
Nitekim bir başka hadislerinde de: “Ölülerinize Lâ ilahe illallah demeyi telkin edin."2 buyuruyorlar. Şüphesiz burada da ölmek üzere olan kimseler kastedilmektedir. Çünkü tevhid kelimesini söylemesi, ancak diri olan insana hatırlatılır.
Yine bir hadislerinde: "Ölülerinize (ölmek üzere olanlara) Lâ ilahe illallahu'l Halimu'l Kerim, Subhanallahi Rabbi'l Arşi'l Azim, Elhamdulillahi Rabbi'l Âlemin" demeyi telkin edin." buyuruyor. Yanındakiler: "Ey 
'ın Resulu, bunun sağlara (sağlıklı olanlara) telkini nasıldır?" dediler. "Daha güzeldir, daha güzeldir!" buyurdular. Kuşkusuz ölülere, hayatta yapılması istenen ayetleri okumak, maksadın dışına çıkmak olur. Onları öğrenmeye ve uygulamaya dirilerin ihtiyacı var. Yine biliyoruz ki asıl olan insanın, ölmezden önceki inancı düşünceleri ve yaptıklarıdır. İnsan, bunun karşılığını görecek. Ancak, ölülere uygun düşen dua ayetlerini okumayı da Rabbimiz yasaklamıyor. Hatta okumamızı istiyor. Mesela:
“Rabbimiz, Hesap Günü’nde beni, babamı, anamı ve bütün inananları bağışla.”3
“Rabbimiz, bize dünyada da iyilik ver, ahirette de… Bizi cehennem azabından koru!”4
"Ey kerim Rabbimiz, bizi ve bizden önceki mümin kardeşlerimizi affeyle. İçimizde müminlere karşı hiç bir kin bırakma. Duamızı kabul buyur ya Rabbena, çünkü Sen Raufsun, Rahimsin."5
“Onları esirgeyerek alçakgönüllülükle üzerlerine kanat ger ve: ‘Rabbim, küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse şimdi de sen de onlara (babama ve anama öyle) rahmet et.’ diyerek dua et.”6
Anlaşılıyor ki ölülere uygun düşen Kur’an’dan dua ayetleri okunur. Bunda şüphe yok. Ancak -ölüye yararı olur, sevap olur ümidiyle- ölüyü ilgilendirmeyen sure ve ayetler okunur mu? (Kur’an ayetleri, yaşanmak için okunursa sevap olur ve ancak o zaman insana yararı olur.)
"O (), ölümü ve hayatı, hanginizin (vahye uyarak) daha güzel davranacağını sınamak için yaratmıştır."7 Dünya, vahyin hayatımızda hayat bulma yeridir. Ölüm sonrası ise bunun sonucunu bekleme ve karşılığını görme yeridir. Hemen söyleyeyim: Ben, hem hastanın hem de ölünün başucunda Kur’an okunacağı kanaatindeyim. Hem de Kur’an okumanın en güzel yerinin, bir hastanın veya ölünün başucu olacağını düşünüyorum. Peygamberimizin yukarıdaki sözünü “Ölülerinizin başında Kur’an okuyun.” şeklinde anlamak gerekir diye düşünüyorum.
Dipnot:
1 Ebu Dâvud, Cenâiz 24, (3121); İbnu Mâce, Cenâiz 4, (1448)
2 Müslim, Cenâiz 1,2, (916, 917); Tirmizî, Cenâiz 7, (976); Ebu Dâvud, Cenâiz 20, (3117); Nesâî, Cenâiz 4, (4, 5)
3 İbrahim: 14/41
4 Bakara: 2/201
5 Haşr: 59/10
6 İsra: 17/24
7 Mülk, 67/2
